Naar de inhoud
rekenrik

Meetkunde

Cirkel berekenen

Omtrek cirkel = π × diameter (of 2 × π × straal). Oppervlakte cirkel = π × straal × straal (π × r²). De diameter is twee keer de straal, en π is ongeveer 3,14.

Wat weet je?
cm
Figuur: cirkelr = 5d = 10

Cirkel

Straal r5 cmDiameter d10 cmOmtrek31,42 cmOppervlakte78,54 cm²
Zo reken je het uit
  1. 1

    Diameter

    De diameter is twee keer de straal.

    d = 2 × 5 = 10 cm

  2. 2

    Omtrek

    Omtrek = π × diameter

    O = π × 10 ≈ 31,42 cm

  3. 3

    Oppervlakte

    Oppervlakte = π × straal × straal

    A = π × 52 ≈ 78,54 cm²

Straal, diameter en π

Een cirkel heeft één belangrijk getal: de straal (r), de afstand van het middelpunt tot de rand. De diameter (d) is de lijn dwars door het middelpunt, van rand tot rand: d = 2 × r.

Bij elke cirkel, groot of klein, is de omtrek iets meer dan drie keer de diameter. Die verhouding heet π (pi, spreek uit “pie”):

Formule
Wat is π?
π=omtrekdiameter≈3,14159\pi = \frac{\text{omtrek}}{\text{diameter}} \approx 3{,}14159

π is voor elke cirkel hetzelfde getal. De cijfers achter de komma houden nooit op en herhalen zich niet.

Je kunt het zelf proberen: leg een touwtje om een blik of bord en meet het. Deel die lengte door de diameter en je komt steeds rond de 3,1 uit. Vroeger rekende men vaak met de breuk 22/7 (≈ 3,143), op school gebruik je 3,14 of de π-toets van je rekenmachine.

Omtrek cirkel berekenen

Formule
Omtrek cirkel
O=π×d=2×π×rO = \pi \times d = 2 \times \pi \times r
Voorbeeld

omtrek van een cirkel met straal 5 cm

  1. 1

    Formule

    Omtrek = 2 × π × straal (= π × diameter) (π ≈ 3,14159)

    O = 2 × π × r

  2. 2

    Vul in en reken uit

    O = 2 × π × 5 = π × 10 ≈ 31,42 cm

Weet je de omtrek en zoek je de diameter? Draai het om: d = omtrek : π. Handig om de dikte van een boom of paal te bepalen met een meetlint.

Voorbeeld

een boom heeft een omtrek van 157 cm

  1. 1

    Diameter uit de omtrek

    Omtrek = π × diameter, dus diameter = omtrek : π.

    d = 157 : π ≈ 49,97 cm

  2. 2

    Straal uit de diameter

    r = d : 2 ≈ 24,99 cm

  3. 3

    Oppervlakte

    Oppervlakte = π × straal × straal

    A = π × 24,992 ≈ 1.961,51 cm²

Oppervlakte cirkel berekenen

Formule
Oppervlakte cirkel
A=π×r2=π×r×rA = \pi \times r^2 = \pi \times r \times r
Voorbeeld

oppervlakte van een cirkel met diameter 10 cm

  1. 1

    Bereken eerst de straal

    De straal is de helft van de diameter.

    r = 10 : 2 = 5 cm

  2. 2

    Formule

    Oppervlakte = π × straal × straal (π ≈ 3,14159)

    A = π × r2

  3. 3

    Vul in en reken uit

    A = π × 52 = π × 25 ≈ 78,54 cm²

Weet je de oppervlakte en zoek je de straal? Deel door π en neem de wortel: r = √(A : π). De rekenhulp bovenaan doet dat voor je als je “Oppervlakte” kiest.

Zo leer je het op school

Aanpak · groep 8

Ontdekken met touw en blik

In groep 8 meet je ronde voorwerpen op en ontdek je dat de omtrek steeds ruim 3 keer de diameter is. Voor de oppervlakte teken je een cirkel op ruitjespapier en tel je hokjes, of je schat hem tussen een vierkant erin en een vierkant eromheen.

Aanpak · brugklas – onderbouw

Formules met π

In de brugklas leer je O = π × d en A = π × r². Je rekent met de π-toets en rondt af zoals de opgave vraagt. Later gebruik je de oppervlakte van de cirkel weer bij de inhoud van een cilinder: grondvlak × hoogte.

Tabel: cirkels met hele stralen

Afgerond op twee decimalen, berekend met π.
StraalDiameterOmtrekOppervlakte
1 cm2 cm6,28 cm3,14 cm²
2 cm4 cm12,57 cm12,57 cm²
3 cm6 cm18,85 cm28,27 cm²
5 cm10 cm31,42 cm78,54 cm²
10 cm20 cm62,83 cm314,16 cm²
20 cm40 cm125,66 cm1.256,64 cm²
50 cm100 cm314,16 cm7.853,98 cm²

Een halve cirkel? Neem de helft van de oppervlakte. Voor de omtrek van een halve cirkel neem je de helft van de omtrek en tel je de diameter erbij op (de rechte kant). Meer vormen staan op oppervlakte berekenen en omtrek berekenen.

Leerroute

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je de omtrek van een cirkel?

Vermenigvuldig de diameter met π: omtrek = π × d. Weet je de straal, dan is het 2 × π × r. Een cirkel met straal 5 cm heeft een omtrek van 2 × π × 5 ≈ 31,42 cm.

Hoe bereken je de oppervlakte van een cirkel?

Met π × straal × straal (π × r²). Bij straal 5 cm is dat π × 25 ≈ 78,54 cm². Heb je de diameter, deel die dan eerst door 2.

Wat is het verschil tussen straal en diameter?

De straal (r) loopt van het middelpunt naar de rand. De diameter (d) loopt dwars door het middelpunt van rand tot rand en is dus twee keer zo lang: d = 2 × r.

Hoe bereken je de diameter als je de omtrek weet?

Deel de omtrek door π. Een boom met een omtrek van 157 cm heeft een diameter van ongeveer 157 : 3,14 = 50 cm.

Moet ik met 3,14 of met de π-toets rekenen?

Met de π-toets is het nauwkeuriger. Op school mag vaak allebei; staat er 'gebruik π = 3,14', doe dat dan. Het verschil zit meestal pas in de tweede decimaal.

Ook handig

Laatst bijgewerkt: 21 november 2026

Past bij: Groep 8, Brugklas, Onderbouw, Vmbo