De formule
ρ (rho) = dichtheid, m = massa, V = volume
Dichtheid zegt hoe zwaar een stof is voor zijn grootte: hoeveel massa er in elke cm³ zit. Een blokje goud is veel zwaarder dan een even groot blokje aluminium, omdat goud een veel grotere dichtheid heeft.
Met dezelfde formule kun je ook de massa of het volume uitrekenen:
- massa: m = ρ × V
- volume: V = m / ρ
De formuledriehoek
Zet m bovenin en ρ en V onderin. Dek af wat je zoekt: bij m vermenigvuldig je ρ × V; bij ρ of V deel je m door de andere.
een blokje van 100 cm³ weegt 270 g. Wat is de dichtheid?
- 1
Kies de formule
Je zoekt de dichtheid ρ. Dek in de formuledriehoek de ρ af: m staat boven V, dus je deelt.
ρ = mV
- 2
Vul in en reken uit
ρ = 270 g100 cm³ = 2,7 g/cm³
Een dichtheid van 2,70 g/cm³ past bij aluminium (zie de tabel). Zo kun je met dichtheid uitzoeken van welke stof iets gemaakt is.
hoeveel weegt 1,5 liter water (ρ = 1,00 g/cm³)?
- 1
Kies de formule
Je zoekt de massa m. Dek in de formuledriehoek de m af: ρ en V staan naast elkaar, dus je vermenigvuldigt.
m = ρ × V
- 2
Reken eerst om
Zorg dat de eenheden bij elkaar passen voordat je invult.
1 g/cm³ × 1 = 1 kg/L
- 3
Vul in en reken uit
m = 1 kg/L × 1,5 L = 1,5 kg
Dichtheid van bekende stoffen
| Stof | Dichtheid (g/cm³) | Dichtheid (kg/m³) |
|---|---|---|
| ethanol (alcohol) | 0,79 | 790 |
| ijs | ca. 0,92 | ca. 920 |
| water | 1,00 | 1000 |
| aluminium | 2,70 | 2700 |
| ijzer | 7,87 | 7870 |
| koper | 8,96 | 8960 |
| zilver | 10,5 | 10.500 |
| lood | 11,3 | 11.300 |
| kwik | 13,5 | 13.500 |
| goud | 19,3 | 19.300 |
Op school zoek je dichtheden op in BINAS (of een vergelijkbaar tabellenboek). Gebruik in een toets altijd de waarde uit het boek dat je mag gebruiken.
Drijven of zinken
Een voorwerp drijft in een vloeistof als zijn gemiddelde dichtheid kleiner is dan die van de vloeistof, en het zinkt als die groter is. IJs (ca. 0,92 g/cm³) drijft dus op water (1,00 g/cm³), en een ijzeren spijker (7,87 g/cm³) zinkt. Een stalen schip drijft toch, omdat er veel lucht in de romp zit: de gemiddelde dichtheid van schip plus lucht is kleiner dan die van water.
Zo leer je het op school
Meten met onderdompelen
De massa meet je met een weegschaal. Het volume van een blokje reken je uit met lengte × breedte × hoogte (zie inhoud berekenen). Bij een onregelmatig voorwerp, zoals een steen, gebruik je een maatcilinder met water: het water stijgt precies met het volume van de steen. Daarna deel je de massa door het volume.
Rekenen in SI-eenheden
In de bovenbouw reken je meestal in kg en m³, en dus met dichtheden in kg/m³. Dichtheid komt terug bij druk, opwaartse kracht en bij de massa van grote hoeveelheden, zoals een vrachtwagen zand. Het volume daarvan reken je uit met kuub berekenen.
Volume omrekenen, zoals liter naar cm³? Gebruik inhoud omrekenen.
Leerroute
← Eerst nodig
Veelgestelde vragen
Wat is de formule voor dichtheid?
ρ = m / V. Daarin is ρ (de Griekse letter rho) de dichtheid, m de massa en V het volume. Omgeschreven: m = ρ × V en V = m / ρ.
Hoe reken je g/cm³ om naar kg/m³?
Vermenigvuldig met 1000. 1 g/cm³ = 1000 kg/m³, want 1 m³ = 1.000.000 cm³ en 1 kg = 1000 g. Aluminium: 2,70 g/cm³ = 2700 kg/m³.
Wat is de dichtheid van water?
Ongeveer 1,00 g/cm³, ofwel 1 kg per liter of 1000 kg/m³. Precies hangt het af van de temperatuur.
Wanneer drijft iets?
Een voorwerp drijft in water als de gemiddelde dichtheid kleiner is dan die van water (ongeveer 1,00 g/cm³). Daarom drijft ijs (ongeveer 0,92 g/cm³) en zinkt ijzer (7,87 g/cm³).
Ook handig
Laatst bijgewerkt: 21 november 2026