Naar de inhoud
rekenrik

Rekenen

Wortel berekenen

De wortel van een getal is het getal dat keer zichzelf dat getal oplevert. √49 = 7, want 7 × 7 = 49. Komt het niet precies uit, zoek dan de twee kwadraten eromheen: √50 ligt tussen 7 en 8 (ongeveer 7,07).

√

√50 ≈

7,071068
  • Ligt tussen 7 en 8, want 49 < 50 < 64.
  • Exact: √50 = 5√2
Zo reken je het uit
  1. 1

    Zoek de twee kwadraten eromheen

    72 = 49 is kleiner dan 50 en 82 = 64 is groter.

    7 < √50 < 8

  2. 2

    Benader met één cijfer achter de komma

    Probeer 7,1, 7,2 … in het kwadraat. 7,02 = 49 is nog kleiner, 7,12 = 50,41 is al te groot.

    7,0 < √50 < 7,1

  3. 3

    Met de rekenmachine

    √50 ≈ 7,071068

  4. 4

    Exact: haal een kwadraat uit de wortel

    50 = 25 × 2, en 25 is het kwadraat van 5.

    √50 = √25 × 2 = 5√2

Wat is een wortel?

Worteltrekken is het omgekeerde van kwadrateren. Bij 7² = 49 hoort √49 = 7. Je vraagt je af: welk getal keer zichzelf geeft dit getal? Het teken √ heet het wortelteken. Officieel heet dit de vierkantswortel: als een vierkant een oppervlakte van 49 cm² heeft, is de zijde √49 = 7 cm.

Formule
Wortel
a=bomdatb×b=a\sqrt{a} = b \quad \text{omdat} \quad b \times b = a

Afspraak: de wortel is nooit negatief. (−7) × (−7) is ook 49, maar √49 = 7.

Voorbeeld

√2,25

  1. 1

    Welk getal keer zichzelf geeft dit getal?

    1,5 × 1,5 = 2,25

  2. 2

    Dus

    √2,25 = 1,5

Een wortel benaderen tussen twee kwadraten

Meestal komt een wortel niet mooi uit. Dan kun je hem zonder rekenmachine toch goed schatten:

  1. Zoek de twee kwadraten waar het getal tussen ligt. Daar ligt de wortel tussen.
  2. Probeer getallen met één cijfer achter de komma in het kwadraat, tot je net te hoog zit.
  3. Wil je het nog preciezer, doe dat dan nog een keer met twee decimalen. Of pak de rekenmachine.
Voorbeeld

√50 benaderen

  1. 1

    Zoek de twee kwadraten eromheen

    72 = 49 is kleiner dan 50 en 82 = 64 is groter.

    7 < √50 < 8

  2. 2

    Benader met één cijfer achter de komma

    Probeer 7,1, 7,2 … in het kwadraat. 7,02 = 49 is nog kleiner, 7,12 = 50,41 is al te groot.

    7,0 < √50 < 7,1

  3. 3

    Met de rekenmachine

    √50 ≈ 7,071068

  4. 4

    Exact: haal een kwadraat uit de wortel

    50 = 25 × 2, en 25 is het kwadraat van 5.

    √50 = √25 × 2 = 5√2

Wortels van 1 tot en met 100 die precies uitkomen

√1√4√9√16√25√36√49√64√81√100
12345678910

Van alle andere hele getallen is de wortel een oneindig lang kommagetal dat zich nooit herhaalt (een irrationaal getal). √2 ≈ 1,414 en √3 ≈ 1,732 zijn de bekendste.

Zo leer je het op school

Aanpak · groep 8 – brugklas

Terugrekenen met kwadraten

Je leert de kwadraten tot 15 of 20 uit je hoofd. Dan weet je meteen dat √144 = 12, en dat √150 iets meer dan 12 is. Dat is genoeg om antwoorden van de rekenmachine te controleren.

Aanpak · 3 havo/vwo

Wortels vereenvoudigen

Bij de stelling van Pythagoras en de abc-formule moet je soms een exact antwoord geven. Dan laat je de wortel staan, maar maak je hem zo klein mogelijk. Haal het grootste kwadraat eruit: √72 = √(36 × 2) = 6√2. Rekenregel: √(a × b) = √a × √b.

Aanpak · snel

Op de rekenmachine

Op een rekenmachine typ je meestal eerst √ en dan het getal (bij oudere modellen andersom). In Excel typ je =WORTEL(50) in de Nederlandse versie, of =SQRT(50) in de Engelse.

Voorbeeld

√72 vereenvoudigen

  1. 1

    Zoek de twee kwadraten eromheen

    82 = 64 is kleiner dan 72 en 92 = 81 is groter.

    8 < √72 < 9

  2. 2

    Benader met één cijfer achter de komma

    Probeer 8,1, 8,2 … in het kwadraat. 8,42 = 70,56 is nog kleiner, 8,52 = 72,25 is al te groot.

    8,4 < √72 < 8,5

  3. 3

    Met de rekenmachine

    √72 ≈ 8,485281

  4. 4

    Exact: haal een kwadraat uit de wortel

    72 = 36 × 2, en 36 is het kwadraat van 6.

    √72 = √36 × 2 = 6√2

Andere wortels

Naast de gewone (vierkants)wortel bestaat er de derdemachtswortel: het getal dat drie keer met zichzelf vermenigvuldigd het getal oplevert. ∛27 = 3, want 3 × 3 × 3 = 27. Een derdemachtswortel bestaat ook van een negatief getal: ∛−8 = −2. Meer over machten lees je bij machten.

Leerroute

← Eerst nodig

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je een wortel zonder rekenmachine?

Zoek de twee kwadraten waar het getal tussen ligt. √30 ligt tussen √25 = 5 en √36 = 6, en dichter bij 5. Probeer dan 5,4² = 29,16 en 5,5² = 30,25: √30 ligt dus tussen 5,4 en 5,5 (ongeveer 5,48).

Kun je de wortel uit een negatief getal trekken?

Niet met gewone getallen: geen enkel getal keer zichzelf geeft iets negatiefs, want min keer min is plus. Op de middelbare school is √−4 dus 'geen oplossing'. Met complexe getallen, die je bij wiskunde D op het vwo kunt tegenkomen, kan het wel.

Hoe vereenvoudig je een wortel?

Zoek het grootste kwadraat dat in het getal past en haal dat eruit. √72 = √(36 × 2) = √36 × √2 = 6√2. Dit heet ook 'wortels herleiden'.

Is √(a + b) hetzelfde als √a + √b?

Nee. √(9 + 16) = √25 = 5, maar √9 + √16 = 3 + 4 = 7. Bij vermenigvuldigen mag het wel: √(9 × 16) = √9 × √16 = 12.

Ook handig

Bronnen

  • Referentiekader rekenen: niveaus 1S en 2F

Laatst bijgewerkt: 21 november 2026

Past bij: Groep 8, Brugklas, Onderbouw, Havo, Vwo