Naar de inhoud
rekenrik

Rekenen

Gemiddelde berekenen

Het gemiddelde bereken je door alle getallen op te tellen en de som te delen door het aantal getallen. Het gemiddelde van 6, 7 en 8 is (6 + 7 + 8) : 3 = 7.

Zet een spatie, puntkomma of enter tussen de getallen. Een komma is het decimaalteken (7,5).

Gemiddelde van 5 getallen

6,8
  • Som: 34
  • Mediaan (middelste getal): 7
  • Modus (komt het vaakst voor): 7
  • Kleinste en grootste: 5,5 en 8 (spreidingsbreedte 2,5)
Zo reken je het uit
  1. 1

    Tel alle getallen bij elkaar op

    6,5 + 7 + 8 + 5,5 + 7 = 34

  2. 2

    Tel hoeveel getallen het zijn

    Het zijn 5 getallen.

  3. 3

    Deel de som door het aantal

    34 : 5 = 6,8

Gemiddelde berekenen in 2 stappen

  1. Tel alle getallen bij elkaar op. Dat heet de som.
  2. Deel de som door het aantal getallen.
Formule
Formule voor het gemiddelde
gemiddelde=som van alle getallenaantal getallen\text{gemiddelde} = \frac{\text{som van alle getallen}}{\text{aantal getallen}}

Wiskundigen schrijven dit ook als x̄ (x-streep).

Voorbeeld

de cijfers 6,5 – 7 – 8 – 5,5 – 7

  1. 1

    Tel alle getallen bij elkaar op

    6,5 + 7 + 8 + 5,5 + 7 = 34

  2. 2

    Tel hoeveel getallen het zijn

    Het zijn 5 getallen.

  3. 3

    Deel de som door het aantal

    34 : 5 = 6,8

Wat betekent een gemiddelde?

Het gemiddelde is het getal dat je krijgt als je alles eerlijk verdeelt. Stel: Sam heeft 2 knikkers, Noor 5 en Daan 8. Samen zijn dat 15 knikkers. Verdeel je ze eerlijk over 3 kinderen, dan krijgt ieder er 5. Dat is het gemiddelde.

Zo zie je ook waarom het gemiddelde altijd tussen het kleinste en het grootste getal ligt: je haalt iets weg bij de grote getallen en geeft het aan de kleine.

Zo leer je het op school

Aanpak · groep 6–7

Eerlijk verdelen

Op de basisschool begint het met een plaatje: stapeltjes blokjes die je gelijk maakt. Een toren van 2, een van 5 en een van 8 blokjes: je haalt 3 blokjes van de hoge toren af en zet die op de lage. Nu zijn alle torens 5 hoog. Dat “gelijk maken” is precies wat het gemiddelde is.

Aanpak · groep 7–8

Optellen en delen

Daarna leer je de regel: alles optellen en delen door het aantal. Bij grote getallen of kommagetallen doe je de deling met een staartdeling of de rekenmachine. Vaak moet je het antwoord daarna afronden, bijvoorbeeld op één decimaal bij cijfers.

Aanpak · brugklas – onderbouw

Centrummaten

In de brugklas heet het gemiddelde een centrummaat, samen met de mediaan en de modus. Je leert ook een gemiddelde uit een frequentietabel te halen: vermenigvuldig elke waarde met hoe vaak hij voorkomt, tel op en deel door het totaal aantal.

Gemiddelde, mediaan of modus?

Het gemiddelde is niet altijd de beste maat voor “het midden”. Eén heel groot of heel klein getal (een uitschieter) trekt het gemiddelde flink scheef. De mediaan heeft daar geen last van.

MaatHoe bereken je het?Bij 1, 2, 2, 3, 12
GemiddeldeSom gedeeld door het aantal20 : 5 = 4
MediaanMiddelste getal als je ze op volgorde zet2
ModusHet getal dat het vaakst voorkomt2
SpreidingsbreedteGrootste min kleinste12 − 1 = 11

Hier zie je het effect: door die ene 12 is het gemiddelde 4, terwijl vier van de vijf getallen kleiner zijn dan 4. Daarom wordt bij inkomens of huizenprijzen vaak de mediaan genoemd.

Gewogen gemiddelde

Tellen niet alle getallen even zwaar mee, zoals een proefwerk dat dubbel telt, dan reken je een gewogen gemiddelde uit. Je vermenigvuldigt elk getal met zijn weging, telt op en deelt door de som van de wegingen.

Voorbeeld

een 6 (weging 1) en een 8 (weging 2)

6 × 1 + 8 × 2 = 6 + 16 = 22. De wegingen samen zijn 1 + 2 = 3. Het gewogen gemiddelde is 22 : 3 ≈ 7,3. Het gewone gemiddelde zou 7 zijn.

Voor rapportcijfers met weging gebruik je gemiddeld cijfer berekenen. Wil je weten wat je nog moet halen voor een voldoende, kijk dan bij welk cijfer moet ik halen.

Leerroute

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je het gemiddelde van cijfers?

Tel alle cijfers bij elkaar op en deel door het aantal cijfers. Een 6, een 7 en een 8 geeft (6 + 7 + 8) : 3 = 7. Tellen sommige toetsen zwaarder mee, dan heb je een gewogen gemiddelde nodig: gebruik dan gemiddeld cijfer berekenen.

Wat is het verschil tussen gemiddelde, mediaan en modus?

Het gemiddelde is de som gedeeld door het aantal. De mediaan is het middelste getal als je alles op volgorde zet. De modus is het getal dat het vaakst voorkomt. Bij 1, 2, 2, 3 en 12 is het gemiddelde 4, de mediaan 2 en de modus ook 2.

Tellen nullen mee bij het gemiddelde?

Ja. Een 0 is gewoon een getal en telt mee in het aantal. Het gemiddelde van 0, 4 en 8 is 12 : 3 = 4, niet 12 : 2 = 6.

Kan het gemiddelde een kommagetal zijn als alle getallen heel zijn?

Ja. Het gemiddelde van 1 en 2 is 1,5, ook al komt 1,5 zelf niet in de rij voor. Daarom heeft een gezin gemiddeld bijvoorbeeld 1,6 kind, terwijl geen enkel gezin 1,6 kind heeft.

Ook handig

Bronnen

  • Referentiekader rekenen: niveaus 1F, 1S en 2F (verbanden: gemiddelde)

Laatst bijgewerkt: 21 november 2026

Past bij: Groep 7, Groep 8, Brugklas, Dagelijks gebruik