Naar de inhoud
rekenrik

Rekenen

Procenten berekenen

Procent betekent 'per honderd'. Zo reken je x% van een getal uit: deel het getal door 100 (dan heb je 1%) en vermenigvuldig met x. 15% van 80 = 80 : 100 × 15 = 12. Hoeveel procent is een deel? Deel : geheel × 100.

%

15% van 80 =

12
Zo reken je het uit
  1. 1

    Het geheel is 100%

    80 is 100%. Reken eerst uit hoeveel 1% is: deel door 100.

    1% = 80 : 100 = 0,8

  2. 2

    Reken door naar 15%

    15% is 15 keer zoveel als 1%.

    15% = 15 × 0,8 = 12

  3. 3

    In een verhoudingstabel

    100%1%15%800,812

  4. 4

    Of in één keer met de factor

    15% = 15 : 100 = 0,15. Vermenigvuldig het geheel met dat getal.

    0,15 × 80 = 12

Wat is een procent?

Procent betekent “per honderd”. 15% is 15 van de 100, als breuk 15/100 en als kommagetal 0,15. Het geheel is altijd 100%. Bijna elke procentsom komt neer op één van deze vier vragen:

VraagVoorbeeldZo reken je
x% van een getal15% van 8080 : 100 × 15 = 12
Hoeveel procent is het?12 van 8012 : 80 × 100 = 15%
Procentuele veranderingvan 80 naar 100(100 − 80) : 80 × 100 = 25%
Terugrekenen naar 100%12 is 15%12 : 15 × 100 = 80

Kies in de rekenmachine hierboven welke vraag je hebt. Je ziet dan meteen hoe je het uitrekent.

x% van een getal in 2 stappen

  1. Reken 1% uit: deel het geheel door 100.
  2. Vermenigvuldig met het percentage.
Voorbeeld

35% van 240

  1. 1

    Het geheel is 100%

    240 is 100%. Reken eerst uit hoeveel 1% is: deel door 100.

    1% = 240 : 100 = 2,4

  2. 2

    Reken door naar 35%

    35% is 35 keer zoveel als 1%.

    35% = 35 × 2,4 = 84

  3. 3

    In een verhoudingstabel

    100%1%35%2402,484

  4. 4

    Of in één keer met de factor

    35% = 35 : 100 = 0,35. Vermenigvuldig het geheel met dat getal.

    0,35 × 240 = 84

Hoeveel procent is het?

Deel het deel door het geheel en doe het antwoord keer 100.

Formule
percentage=deelgeheel×100%\text{percentage} = \frac{\text{deel}}{\text{geheel}} \times 100\%
Voorbeeld

je hebt 18 van de 24 vragen goed

  1. 1

    Deel het deel door het geheel

    Welk deel van 24 is 18?

    18 : 24 = 0,75

  2. 2

    Maal 100 geeft het percentage

    0,75 × 100 = 75%

  3. 3

    Controle via 1%

    1% van 24 is 0,24. Hoe vaak past dat in 18?

    18 : 0,24 = 75, dus 75%

Zo leer je het op school

Aanpak · groep 7–8

Via 1% en de verhoudingstabel

Op de basisschool reken je procenten met een verhoudingstabel. Bovenaan staan de procenten, onderaan de aantallen. Je begint bij 100% en rekent door naar 1% (delen door 100) of 10% (delen door 10). Daarna ga je naar het percentage dat je zoekt.

15% van 80 via 10% en 5%
%100%10%5%15%
aantal808412

Handig om te onthouden: 50% is de helft, 25% een kwart, 10% is delen door 10 en 1% is delen door 100.

Aanpak · brugklas – onderbouw

Met de vermenigvuldigingsfactor

Op de middelbare school reken je in één keer met een factor. 15% = 15 : 100 = 0,15, dus 15% van 80 = 0,15 × 80 = 12. Ook erbij en eraf gaat met één vermenigvuldiging: 15% erbij is × 1,15, 15% eraf is × 0,85. Deze factor heet ook wel de groeifactor. Hij komt later terug bij exponentiële groei.

Aanpak · snel

Op de rekenmachine

Typ 0,15 × 80, of 80 × 15 : 100. Gebruik de %-toets liever niet: die werkt op elke rekenmachine anders.

Procentuele verandering

Bij een stijging of daling vergelijk je met de oude waarde. Een prijs gaat van € 80 naar € 100: het verschil is € 20, en 20 : 80 = 0,25 = 25% stijging.

Voorbeeld

van 80 naar 100

  1. 1

    Reken het verschil uit

    Nieuw min oud.

    100 − 80 = 20

  2. 2

    Deel door de oude waarde

    De oude waarde is altijd je 100%.

    20 : 80 = 0,25

  3. 3

    Maal 100

    Dat is een stijging van 25%.

    0,25 × 100 = 25%

  4. 4

    Met de groeifactor

    Groeifactor = nieuw : oud. Groter dan 1 betekent een stijging.

    100 : 80 = 1,25 → (1,25 − 1) × 100 = 25%

Meer uitleg en voorbeelden staan bij procentuele verandering.

Terugrekenen naar 100%

Weet je hoeveel een deel is, maar niet het geheel? Reken dan terug: via 1% naar 100%. Dit gebruik je bijvoorbeeld bij prijzen met btw.

Voorbeeld

€ 121 is de prijs ná 21% btw

  1. 1

    Welk percentage hoort bij de waarde?

    Het origineel is 100%. Daar is 21% bij gekomen, dus 121 is 121%.

    100% + 21% = 121%

  2. 2

    Reken uit hoeveel 1% is

    121 is 121%. Deel door 121.

    1% = 121 : 121 = 1

  3. 3

    Maal 100 geeft 100%

    100% = 1 × 100 = 100

  4. 4

    In een verhoudingstabel

    121%1%100%1211100

  5. 5

    Of in één keer: delen door de factor

    121% = 1,21. Terugrekenen is delen door die factor.

    121 : 1,21 = 100

Lees verder bij terugrekenen naar 100%.

Procenten, breuken en kommagetallen

ProcentBreukKommagetal
1%1/1000,01
10%1/100,1
20%1/50,2
25%1/40,25
33⅓%1/30,333…
50%1/20,5
75%3/40,75
100%11

Meer omzettingen vind je bij breuk naar procent. Procenten in het dagelijks leven kom je tegen bij btw berekenen en korting berekenen.

Alles over procenten berekenen

Leerroute

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je een percentage?

Deel het deel door het geheel en vermenigvuldig met 100. Van de 25 leerlingen zijn er 6 ziek: 6 : 25 = 0,24, en 0,24 × 100 = 24%.

Hoe reken je procenten uit zonder rekenmachine?

Reken eerst 10% of 1% uit en bouw daarmee verder. 10% is delen door 10, 1% is delen door 100. 15% van 60: 10% = 6, 5% = 3, samen 9.

Wat is het verschil tussen procenten en procentpunten?

Procentpunten gebruik je voor het verschil tussen twee percentages. Gaat de rente van 2% naar 3%, dan stijgt hij 1 procentpunt, maar dat is een stijging van 50% (want 1 is de helft van 2).

Is procenten berekenen hetzelfde als percentage berekenen?

Ja. Percentage is het getal met het procentteken erachter (bijvoorbeeld 15%). Procenten berekenen en een percentage uitrekenen zijn dezelfde sommen.

Kan een percentage meer dan 100% zijn?

Ja. 100% is het hele getal. Meer dan 100% betekent meer dan het geheel: 150% van 40 is 60. Bij een groei van 200% wordt iets drie keer zo groot.

Ook handig

Bronnen

Laatst bijgewerkt: 21 november 2026

Past bij: Groep 7, Groep 8, Brugklas, Onderbouw, Dagelijks gebruik