Wat is een procent?
Procent betekent “per honderd”. 15% is 15 van de 100, als breuk 15/100 en als kommagetal 0,15. Het geheel is altijd 100%. Bijna elke procentsom komt neer op één van deze vier vragen:
| Vraag | Voorbeeld | Zo reken je |
|---|---|---|
| x% van een getal | 15% van 80 | 80 : 100 × 15 = 12 |
| Hoeveel procent is het? | 12 van 80 | 12 : 80 × 100 = 15% |
| Procentuele verandering | van 80 naar 100 | (100 − 80) : 80 × 100 = 25% |
| Terugrekenen naar 100% | 12 is 15% | 12 : 15 × 100 = 80 |
Kies in de rekenmachine hierboven welke vraag je hebt. Je ziet dan meteen hoe je het uitrekent.
x% van een getal in 2 stappen
- Reken 1% uit: deel het geheel door 100.
- Vermenigvuldig met het percentage.
35% van 240
- 1
Het geheel is 100%
240 is 100%. Reken eerst uit hoeveel 1% is: deel door 100.
1% = 240 : 100 = 2,4
- 2
Reken door naar 35%
35% is 35 keer zoveel als 1%.
35% = 35 × 2,4 = 84
- 3
In een verhoudingstabel
100%1%35%2402,484
- 4
Of in één keer met de factor
35% = 35 : 100 = 0,35. Vermenigvuldig het geheel met dat getal.
0,35 × 240 = 84
Hoeveel procent is het?
Deel het deel door het geheel en doe het antwoord keer 100.
je hebt 18 van de 24 vragen goed
- 1
Deel het deel door het geheel
Welk deel van 24 is 18?
18 : 24 = 0,75
- 2
Maal 100 geeft het percentage
0,75 × 100 = 75%
- 3
Controle via 1%
1% van 24 is 0,24. Hoe vaak past dat in 18?
18 : 0,24 = 75, dus 75%
Zo leer je het op school
Via 1% en de verhoudingstabel
Op de basisschool reken je procenten met een verhoudingstabel. Bovenaan staan de procenten, onderaan de aantallen. Je begint bij 100% en rekent door naar 1% (delen door 100) of 10% (delen door 10). Daarna ga je naar het percentage dat je zoekt.
| % | 100% | 10% | 5% | 15% |
|---|---|---|---|---|
| aantal | 80 | 8 | 4 | 12 |
Handig om te onthouden: 50% is de helft, 25% een kwart, 10% is delen door 10 en 1% is delen door 100.
Met de vermenigvuldigingsfactor
Op de middelbare school reken je in één keer met een factor. 15% = 15 : 100 = 0,15, dus 15% van 80 = 0,15 × 80 = 12. Ook erbij en eraf gaat met één vermenigvuldiging: 15% erbij is × 1,15, 15% eraf is × 0,85. Deze factor heet ook wel de groeifactor. Hij komt later terug bij exponentiële groei.
Op de rekenmachine
Typ 0,15 × 80, of 80 × 15 : 100. Gebruik de %-toets liever niet: die werkt op elke rekenmachine anders.
Procentuele verandering
Bij een stijging of daling vergelijk je met de oude waarde. Een prijs gaat van € 80 naar € 100: het verschil is € 20, en 20 : 80 = 0,25 = 25% stijging.
van 80 naar 100
- 1
Reken het verschil uit
Nieuw min oud.
100 − 80 = 20
- 2
Deel door de oude waarde
De oude waarde is altijd je 100%.
20 : 80 = 0,25
- 3
Maal 100
Dat is een stijging van 25%.
0,25 × 100 = 25%
- 4
Met de groeifactor
Groeifactor = nieuw : oud. Groter dan 1 betekent een stijging.
100 : 80 = 1,25 → (1,25 − 1) × 100 = 25%
Meer uitleg en voorbeelden staan bij procentuele verandering.
Terugrekenen naar 100%
Weet je hoeveel een deel is, maar niet het geheel? Reken dan terug: via 1% naar 100%. Dit gebruik je bijvoorbeeld bij prijzen met btw.
€ 121 is de prijs ná 21% btw
- 1
Welk percentage hoort bij de waarde?
Het origineel is 100%. Daar is 21% bij gekomen, dus 121 is 121%.
100% + 21% = 121%
- 2
Reken uit hoeveel 1% is
121 is 121%. Deel door 121.
1% = 121 : 121 = 1
- 3
Maal 100 geeft 100%
100% = 1 × 100 = 100
- 4
In een verhoudingstabel
121%1%100%1211100
- 5
Of in één keer: delen door de factor
121% = 1,21. Terugrekenen is delen door die factor.
121 : 1,21 = 100
Lees verder bij terugrekenen naar 100%.
Procenten, breuken en kommagetallen
| Procent | Breuk | Kommagetal |
|---|---|---|
| 1% | 1/100 | 0,01 |
| 10% | 1/10 | 0,1 |
| 20% | 1/5 | 0,2 |
| 25% | 1/4 | 0,25 |
| 33⅓% | 1/3 | 0,333… |
| 50% | 1/2 | 0,5 |
| 75% | 3/4 | 0,75 |
| 100% | 1 | 1 |
Meer omzettingen vind je bij breuk naar procent. Procenten in het dagelijks leven kom je tegen bij btw berekenen en korting berekenen.
Alles over procenten berekenen
Leerroute
← Eerst nodig
Hierna leer je →
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je een percentage?
Deel het deel door het geheel en vermenigvuldig met 100. Van de 25 leerlingen zijn er 6 ziek: 6 : 25 = 0,24, en 0,24 × 100 = 24%.
Hoe reken je procenten uit zonder rekenmachine?
Reken eerst 10% of 1% uit en bouw daarmee verder. 10% is delen door 10, 1% is delen door 100. 15% van 60: 10% = 6, 5% = 3, samen 9.
Wat is het verschil tussen procenten en procentpunten?
Procentpunten gebruik je voor het verschil tussen twee percentages. Gaat de rente van 2% naar 3%, dan stijgt hij 1 procentpunt, maar dat is een stijging van 50% (want 1 is de helft van 2).
Is procenten berekenen hetzelfde als percentage berekenen?
Ja. Percentage is het getal met het procentteken erachter (bijvoorbeeld 15%). Procenten berekenen en een percentage uitrekenen zijn dezelfde sommen.
Kan een percentage meer dan 100% zijn?
Ja. 100% is het hele getal. Meer dan 100% betekent meer dan het geheel: 150% van 40 is 60. Bij een groei van 200% wordt iets drie keer zo groot.
Ook handig
Bronnen
- SLO: rekenen-wiskunde (verhoudingen en procenten)
- Referentiekader rekenen: domein verhoudingen (1F, 1S en 2F)
Laatst bijgewerkt: 21 november 2026