Naar de inhoud
rekenrik

Rekenen

Machten

Een macht is een korte schrijfwijze voor herhaald vermenigvuldigen. In 2⁵ is 2 het grondtal en 5 de exponent: je vermenigvuldigt 2 vijf keer met zichzelf, 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 32.

25 =

32
    Zo reken je het uit
    1. 1

      Schrijf uit: 5 keer 2 met elkaar vermenigvuldigen

      25 = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 32

    Grondtal en exponent

    Bij een macht staat een klein getal rechtsboven een groot getal.

    • Het grote getal is het grondtal: dat getal vermenigvuldig je.
    • Het kleine getal is de exponent: zo vaak staat het grondtal in de vermenigvuldiging.

    Je spreekt 2⁵ uit als “twee tot de macht vijf” of “twee tot de vijfde”. Een macht met exponent 2 heet een kwadraat, met exponent 3 een derde macht.

    Formule
    Macht
    an=a×a×⋯×a⏟n keera^n = \underbrace{a \times a \times \cdots \times a}_{n \text{ keer}}
    Voorbeeld

    (−2)³

    1. 1

      Schrijf uit: 3 keer (−2) met elkaar vermenigvuldigen

      (−2)3 = (−2) × (−2) × (−2) = −8

    2. 2

      Oneven exponent: het antwoord is negatief

      Min keer min is plus. Bij een even aantal minnen houd je een positief getal over.

    Macht 0 en negatieve exponenten

    Schrijf de machten van 2 onder elkaar. Elke stap omlaag in de exponent deel je door 2. Ga je gewoon door voorbij 1, dan zie je vanzelf wat 2⁰ en 2⁻¹ moeten zijn.

    MachtWaardeAls breuk
    238
    224
    212
    201
    2−10,51/2
    2−20,251/4 = 1/22
    2−30,1251/8 = 1/23
    Voorbeeld

    2⁻³

    1. 1

      Schrijf uit: 3 keer 2 met elkaar vermenigvuldigen

      23 = 2 × 2 × 2 = 8

    2. 2

      Negatieve exponent: 1 gedeeld door de macht

      2−3 = 123 = 18 = 0,125

    Rekenregels voor machten

    Met deze regels reken je met machten zonder ze eerst uit te schrijven. Ze werken alleen als het grondtal hetzelfde is (regel 1 tot en met 3) of als de exponent hetzelfde is (regel 4).

    RegelIn woordenVoorbeeld
    ap × aq = ap+qZelfde grondtal vermenigvuldigen: exponenten optellen23 × 24 = 27 = 128
    ap : aq = ap−qZelfde grondtal delen: exponenten aftrekken56 : 54 = 52 = 25
    (ap)q = ap×qMacht van een macht: exponenten vermenigvuldigen(32)3 = 36 = 729
    (a × b)p = ap × bpMacht van een product: elke factor de macht geven(2 × 5)3 = 23 × 53 = 1000
    a0 = 1Exponent 0 geeft altijd 1 (a niet 0)70 = 1
    a−n = 1/anNegatieve exponent: 1 gedeeld door de macht10−2 = 1/100 = 0,01
    Formule
    De drie belangrijkste rekenregels
    ap⋅aq=ap+qapaq=ap−q(ap)q=ap⋅qa^p \cdot a^q = a^{p+q} \qquad \frac{a^p}{a^q} = a^{p-q} \qquad \left(a^p\right)^q = a^{p \cdot q}

    Waarom regel 1 klopt: 2³ × 2⁴ = (2 × 2 × 2) × (2 × 2 × 2 × 2), dat zijn zeven tweeën.

    Zo leer je het op school

    Aanpak · groep 8 – brugklas

    Herhaald vermenigvuldigen

    Je begint met machten als korte schrijfwijze: 10 × 10 × 10 = 10³ = 1000. Bij kwadraten zie je het verband met oppervlakte (m²), bij derde machten met inhoud (m³).

    Aanpak · 2–3 havo/vwo

    Rekenregels en letters

    In de onderbouw leer je de rekenregels, ook met letters: a³ × a⁴ = a⁷ en (2a)³ = 8a³. Daarna komen negatieve en gebroken exponenten, zoals a½ = √a. Dat is de basis voor exponentiële groei en logaritmen.

    Aanpak · natuurkunde en scheikunde

    Machten van 10

    Heel grote en heel kleine getallen schrijf je met machten van 10: 3.000.000 = 3 × 10⁶ en 0,0004 = 4 × 10⁻⁴. Dat heet wetenschappelijke notatie. Ook de voorvoegsels uit het metriek stelsel zijn machten van 10: kilo = 10³, milli = 10⁻³.

    Grote machten

    Machten worden snel enorm. Vouw je een papiertje dubbel, dan wordt het 2 keer zo dik. Na 10 keer vouwen is het 2¹⁰ = 1024 keer zo dik. Probeer in de tool hierboven maar eens 2⁶⁴: dat is 18.446.744.073.709.551.616. De tool rekent hele getallen exact uit, zonder afronden.

    Leerroute

    ← Eerst nodig

    Hierna leer je →

    Veelgestelde vragen

    Waarom is een getal tot de macht 0 gelijk aan 1?

    Kijk naar het rijtje 2³ = 8, 2² = 4, 2¹ = 2. Elke stap omlaag deel je door 2. De volgende stap is 2 : 2 = 1, dus 2⁰ = 1. Dat geldt voor elk grondtal behalve 0.

    Wat betekent een negatieve exponent?

    Een negatieve exponent betekent: 1 gedeeld door de macht. 2⁻³ = 1/2³ = 1/8 = 0,125. Ga je in het rijtje 2¹ = 2, 2⁰ = 1 verder met delen door 2, dan krijg je 1/2, 1/4, 1/8.

    Wat is het verschil tussen 2³ en 3²?

    2³ = 2 × 2 × 2 = 8 en 3² = 3 × 3 = 9. Grondtal en exponent mag je dus niet omdraaien.

    Hoe typ je een macht op de rekenmachine?

    Op de meeste rekenmachines met de toets ^ of xʸ: typ 2 ^ 5 =. Op een computer typ je ook 2^5. Let bij negatieve grondtallen op haakjes: (−2)^4 = 16, maar −2^4 = −16.

    Ook handig

    Bronnen

    • Referentiekader rekenen: niveau 2F en 3F

    Laatst bijgewerkt: 21 november 2026

    Past bij: Brugklas, Onderbouw, Havo, Vwo