Wat is een breuk?
Stel: je verdeelt een pizza eerlijk in 4 stukken en jij eet er 3. Dan heb je 3/4 (drie vierde, of drie kwart) van de pizza gegeten.
- Het getal onder de streep heet de noemer. Die zegt in hoeveel gelijke stukken het geheel is verdeeld. De noemer noemt de soort stukjes: halven, derden, vierden, vijfden …
- Het getal boven de streep heet de teller. Die telt hoeveel van die stukjes je hebt.
3 van de 4 gelijke stukken.
Typ hieronder zelf een breuk en kijk hoe hij eruitziet als strook of als taart:
34: de noemer 4 zegt in hoeveel gelijke stukken je een hele verdeelt. De teller 3 zegt hoeveel stukken je neemt.
Een breuk is ook een deling
De breukstreep betekent hetzelfde als gedeeld door. 3/4 is 3 : 4 = 0,75. Zo kun je elke breuk omrekenen naar een kommagetal en naar procenten:
| Breuk | Kommagetal | Procent |
|---|---|---|
| 12 | 0,5 | 50% |
| 14 | 0,25 | 25% |
| 34 | 0,75 | 75% |
| 13 | 0,3 | 3313% |
| 15 | 0,2 | 20% |
| 110 | 0,1 | 10% |
Meer daarover lees je bij breuk naar kommagetal en breuken, kommagetallen en procenten.
Gelijkwaardige breuken
1/2, 2/4 en 4/8 zien er anders uit, maar zijn even groot. Als je teller en noemer met hetzelfde getal vermenigvuldigt of door hetzelfde getal deelt, verandert de waarde van de breuk niet. Dat gebruik je steeds:
- Vereenvoudigen: teller en noemer delen door hetzelfde getal, zoals 6/8 = 3/4. Zie breuken vereenvoudigen.
- Gelijknamig maken: twee breuken dezelfde noemer geven, zodat je ze kunt vergelijken of optellen. Zie gelijknamig maken.
Echte breuken, onechte breuken en gemengde getallen
- Een echte breuk is kleiner dan 1: de teller is kleiner dan de noemer (3/4).
- Een onechte breuk is 1 of meer: de teller is groter dan of gelijk aan de noemer (7/4).
- Een gemengd getal is een heel getal met een breuk erachter: 7/4 = 1 3/4 (één hele en drie kwart).
Rekenen met breuken
| Bewerking | Regel in het kort | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Optellen | gelijknamig maken, tellers optellen | 1/2 + 1/3 = 3/6 + 2/6 = 5/6 |
| Aftrekken | gelijknamig maken, tellers aftrekken | 3/4 − 1/2 = 3/4 − 2/4 = 1/4 |
| Vermenigvuldigen | teller × teller, noemer × noemer | 2/3 × 3/4 = 6/12 = 1/2 |
| Delen | keer het omgekeerde | 1/2 : 1/4 = 1/2 × 4/1 = 2 |
Zo leer je het op school
Taarten, stroken en de getallenlijn
Op de basisschool begin je met plaatjes: een pizza of taart in punten, een chocoladereep of een breukenstrook. Daarna zet je breuken op de getallenlijn: 1/2 precies tussen 0 en 1, 1/4 halverwege 0 en 1/2. Zo leer je dat een breuk ook gewoon een getal is.
Breuk als deel van een hoeveelheid
Wat is 3/4 van 20 euro? Deel eerst door de noemer (20 : 4 = 5, dat is 1/4) en vermenigvuldig dan met de teller (3 × 5 = 15). Dus 3/4 van 20 euro is 15 euro. Dit kom je ook tegen bij procenten.
Rekenen met regels
Later reken je zonder plaatje: gelijknamig maken, vereenvoudigen, keer het omgekeerde. In de brugklas komen negatieve breuken en breuken met letters erbij, zoals x/2 + x/3.
Met de breuken rekenmachine bovenaan deze pagina kun je elke som met breuken narekenen, inclusief alle tussenstappen.
Alles over breuken
- Breuken rekenmachineAlle bewerkingen met breuken, met stappen
- Breuken optellenGelijknamig maken en de tellers optellen
- Breuken aftrekkenGelijknamig maken en de tellers aftrekken
- Breuken vermenigvuldigenTeller keer teller, noemer keer noemer
- Breuken delenKeer het omgekeerde
- Breuken vereenvoudigenTeller en noemer door hetzelfde getal delen
- Breuken gelijknamig makenBreuken dezelfde noemer geven
- Gemengde getallenOnechte breuk ↔ gemengd getal
- Breuk naar kommagetalTeller gedeeld door noemer
- Breuk naar procentBreuken, kommagetallen en procenten
- Kommagetal naar breukBoven 10, 100 of 1000 zetten en vereenvoudigen
Leerroute
Hierna leer je →
Veelgestelde vragen
Wat is een breuk?
Een breuk is een getal dat een deel van een geheel aangeeft, zoals 1/2 (een half) of 3/4 (drie kwart). Je kunt een breuk ook zien als een deling: 3/4 is 3 gedeeld door 4, en dat is 0,75.
Wat is de teller en wat is de noemer?
De teller staat boven de breukstreep en de noemer eronder. De noemer noemt de soort stukjes (vierden, vijfden), de teller telt hoeveel van die stukjes je hebt. Ezelsbruggetje: de noemer staat onder.
Wat is een echte en een onechte breuk?
Bij een echte breuk is de teller kleiner dan de noemer, zoals 3/4: minder dan 1 hele. Bij een onechte breuk is de teller groter dan (of gelijk aan) de noemer, zoals 7/4. Die kun je schrijven als gemengd getal: 1 3/4.
Welke breuk is groter, 2/3 of 3/4?
Maak ze gelijknamig: 2/3 = 8/12 en 3/4 = 9/12. Dus 3/4 is groter. Je kunt ze ook omrekenen naar kommagetallen: 0,666… en 0,75.
In welke groep leer je breuken?
Breuken komen op de meeste basisscholen vanaf groep 5 of 6 aan bod, eerst met plaatjes (taarten en stroken). In groep 7 en 8 ga je ermee rekenen, en in de brugklas komen negatieve breuken en breuken met letters erbij. De precieze volgorde verschilt per rekenmethode.
Ook handig
Bronnen
- SLO: rekenen-wiskunde (leerlijnen primair onderwijs)
- Referentiekader rekenen: niveaus 1F, 1S en 2F
Laatst bijgewerkt: 21 november 2026