Een verhoudingstabel invullen in 3 stappen
- Zet wat je weet in de eerste kolom. Bijvoorbeeld: 3 broodjes kosten € 2. Boven het aantal, onder de prijs.
- Zoek een handige route naar het getal dat je zoekt. Vaak via 1 (wat kost er één?), via 10, of via verdubbelen en halveren.
- Doe onder precies hetzelfde als boven. Deel je boven door 3, deel dan onder ook door 3.
| : 3 → | × 7 → | ||
|---|---|---|---|
| aantal | 3 | 1 | 7 |
| prijs (€) | 2 | ≈ 0,6667 | ≈ 4,6667 |
Uitgewerkt: 3 voor € 2, wat kosten er 7?
- 1
Zet wat je weet in de tabel
aantal 3 hoort bij prijs (€) 2. Zoek een route van 3 naar 7, en doe onder steeds precies hetzelfde als boven.
- 2
Deel boven en onder door 3
Reken eerst uit wat er bij 1 hoort.
3 : 3 = 1
2 : 3 = 23 (≈ 0,67) - 3
Vermenigvuldig boven en onder met 7
1 × 7 = 7
23 (≈ 0,67) × 7 = 143 (≈ 4,67) - 4
Lees het antwoord af
Bij aantal 7 hoort prijs (€) 143 (≈ 4,67).
Eén broodje kost € 0,666…, dus 7 broodjes kosten precies 14/3 euro. Afgerond is dat € 4,67. Omdat de tool met breuken rekent, rondt hij pas aan het eind af. Zo krijg je geen afrondingsfout.
Slimme routes
Je hoeft niet altijd via 1. Kijk welke getallen goed bij elkaar passen. Voor 4 personen heb je 6 eieren nodig. Hoeveel voor 10 personen? Halveren geeft 2 personen voor 3 eieren, en dan × 5:
| : 2 → | × 5 → | ||
|---|---|---|---|
| personen | 4 | 2 | 10 |
| eieren | 6 | 3 | 15 |
Het kan ook met optellen van kolommen: 4 personen is 6 eieren, 8 personen is 12 eieren (× 2), 2 personen is 3 eieren (: 2), en 8 + 2 = 10 personen is 12 + 3 = 15 eieren. De tool laat zo’n route zien onder “Andere route” als die er is.
Handige trucs:
- Verdubbelen en halveren (× 2 en : 2) gaat makkelijk uit je hoofd.
- Via 10 of 100: handig bij procenten en geld. 100% is € 80, dan is 10% € 8.
- Via 1: werkt altijd, maar geeft soms lastige kommagetallen.
Zo leer je het op school
Met de verhoudingstabel
Op de basisschool is de verhoudingstabel een vast hulpmiddel. Je gebruikt hem bij prijzen, recepten, snelheid, schaal en later bij procenten en breuken. Je schrijft boven elke nieuwe kolom wat je doet (bijvoorbeeld : 3 of × 7), zodat je kunt laten zien hoe je hebt gerekend.
Kruislings vermenigvuldigen
In de brugklas leer je vaak een kortere manier voor een tabel met twee kolommen. Staan er 3 en 7 boven, en 2 en het onbekende getal onder, dan geldt: onbekend = 2 × 7 : 3 = 14 : 3 ≈ 4,67. Je vermenigvuldigt de twee getallen die schuin tegenover elkaar staan en deelt door het derde. Dat is precies wat de verhoudingstabel via 1 doet, maar dan in één keer.
Op de rekenmachine
Typ 2 ÷ 3 × 7 en je krijgt 4,666…, afgerond € 4,67. Let op de volgorde: als je eerst afrondt (€ 0,67 per stuk) en dan × 7 doet, krijg je € 4,69. Rond dus pas aan het eind af.
Waar gebruik je een verhoudingstabel?
| Situatie | Boven | Onder |
|---|---|---|
| Boodschappen | aantal of kilo | prijs |
| Recept | personen | hoeveelheid |
| Snelheid | tijd (minuten) | afstand (km) |
| Kaart | cm op de kaart | km in het echt |
| Procenten | procent | bedrag |
| Valuta | euro | dollar |
Wil je verder? Bij procenten berekenen is de verhoudingstabel met 100% het belangrijkste hulpmiddel. Ook bij breuken en bij het metriek stelsel komt hij terug.
Leerroute
← Eerst nodig
Hierna leer je →
Veelgestelde vragen
Wat is een verhoudingstabel?
Een tabel met twee rijen die bij elkaar horen, zoals aantal en prijs, of kilometers en minuten. In elke kolom staat een paar dat in dezelfde verhouding staat. Als je boven verdubbelt, verdubbelt onder ook.
Mag je in een verhoudingstabel optellen?
Je mag twee kolommen bij elkaar optellen: 3 stuks voor € 2 en 1 stuk voor € 0,67 is samen 4 stuks voor € 2,67. Je mag niet boven en onder hetzelfde getal optellen: 3 + 4 stuks kosten niet € 2 + 4.
Hoe reken je procenten uit met een verhoudingstabel?
Zet boven de procenten en onder de hoeveelheid. Begin met 100% = het hele bedrag. Deel door 100 voor 1%, of door 10 voor 10%, en vermenigvuldig dan naar het percentage dat je zoekt. Meer uitleg vind je bij procenten berekenen.
Wanneer gebruik je een verhoudingstabel?
Bij alles wat 'evenredig' is: prijzen (meer kopen kost meer), recepten (voor meer personen), snelheid (afstand en tijd), schaal op een kaart en procenten. Niet bij dingen die niet gelijk oplopen, zoals leeftijd en lengte.
Ook handig
Bronnen
- SLO: rekenen-wiskunde in het primair onderwijs
- Referentiekader rekenen: domein Verhoudingen (1F, 1S en 2F)
Laatst bijgewerkt: 21 november 2026