De volgorde in 4 stappen
- Haakjes. Wat tussen haakjes staat, reken je altijd eerst uit. Staan er haakjes in haakjes, begin dan bij de binnenste.
- Machten en wortels. Bijvoorbeeld 3² = 9 en √16 = 4.
- Vermenigvuldigen en delen, van links naar rechts. Ze zijn even belangrijk.
- Optellen en aftrekken, van links naar rechts. Ook die zijn even belangrijk.
20 − 3 × (4 + 2) : 9
- 1
De som
20 − 3 × (4 + 2) : 9
- 2
Eerst tussen de haakjes: plus en min, van links naar rechts
4 + 2 = 6
= 20 − 3 × 6 : 9
- 3
Dan vermenigvuldigen en delen, van links naar rechts
3 × 6 = 18
= 20 − 18 : 9
- 4
Dan vermenigvuldigen en delen, van links naar rechts
18 : 9 = 2
= 20 − 2
- 5
Tot slot optellen en aftrekken, van links naar rechts
20 − 2 = 18
= 18
Waarom “Meneer Van Dalen Wacht Op Antwoord” misleidend is
Vroeger leerden veel mensen het ezelsbruggetje Meneer Van Dalen Wacht Op Antwoord: Machtsverheffen, Vermenigvuldigen, Delen, Worteltrekken, Optellen, Aftrekken. Het zinnetje is makkelijk te onthouden, maar er gaan drie dingen mis:
- De haakjes ontbreken. Haakjes gaan altijd voor alles.
- Het lijkt alsof vermenigvuldigen vóór delen gaat, en optellen vóór aftrekken. In werkelijkheid zijn ze gelijkwaardig en reken je van links naar rechts.
- Worteltrekken staat op een rare plek. Een wortel is een soort macht (√9 is 9 tot de macht ½) en hoort dus bij de machten, vóór vermenigvuldigen en delen.
Daarom gebruik je beter een rijtje met vier treden: haakjes → machten en wortels → keer en delen → plus en min. Er bestaan ook nieuwere ezelsbruggetjes met een H voor haakjes erin, maar ook daar geldt: keer en delen zijn gelijk, en plus en min ook.
| Som | Goed | Veelgemaakte fout |
|---|---|---|
| 8 : 2 × 4 | 4 × 4 = 16 | 8 : 8 = 1 |
| 10 − 4 + 3 | 6 + 3 = 9 | 10 − 7 = 3 |
| 12 : 3 : 2 | 4 : 2 = 2 | 12 : 1,5 = 8 |
| √9 × 4 | 3 × 4 = 12 | √36 = 6 |
Zo leer je het op school
Rekenen in de goede volgorde
Op de basisschool gaat het vooral om de regel keer en delen gaan voor plus en min, en dat haakjes altijd eerst gaan. Bij een som als 5 + 3 × 4 zet je in gedachten haakjes om de keersom: 5 + (3 × 4) = 5 + 12 = 17. Zo voorkom je dat je per ongeluk eerst 5 + 3 doet.
Machten, negatieve getallen en letters
In de brugklas komen er machten, wortels en negatieve getallen bij. Let goed op het verschil tussen −3² en (−3)². Bij −3² gaat de macht vóór het minteken: −(3 × 3) = −9. Bij (−3)² staan haakjes, dus reken je (−3) × (−3) = 9. Later gebruik je dezelfde regels bij formules met letters, zoals 2a + 3a × 4.
Op de rekenmachine
Een wetenschappelijke rekenmachine (zoals je op de middelbare school gebruikt) houdt zich aan de volgorde van bewerkingen. Een heel eenvoudige rekenmachine rekent soms meteen alles uit in de volgorde waarin je het typt: 5 + 3 × 4 geeft daar 32 in plaats van 17. Typ bij twijfel de haakjes er zelf bij.
Meer voorbeelden
| Som | Eerst | Antwoord |
|---|---|---|
| 5 + 3 × 4 | 3 × 4 = 12 | 17 |
| (5 + 3) × 4 | 5 + 3 = 8 | 32 |
| 2 + 3² | 3² = 9 | 11 |
| (2 + 3)² | 2 + 3 = 5 | 25 |
| 18 : 3 × 2 | 18 : 3 = 6 | 12 |
| −3² | 3² = 9 | −9 |
| (−3)² | (−3) × (−3) | 9 |
In de tool bovenaan kun je je eigen som typen. Gebruik × of * voor keer, : of / voor delen en ^ voor een macht (2^3 betekent 2³). Meer over machten lees je bij machten, en over wortels bij wortel berekenen. Gewoon iets uitrekenen? Gebruik de rekenmachine.
Leerroute
Hierna leer je →
Veelgestelde vragen
Wat is de volgorde van bewerkingen?
- Haakjes. 2. Machten en wortels. 3. Vermenigvuldigen en delen, van links naar rechts. 4. Optellen en aftrekken, van links naar rechts.
Gaat keer voor delen?
Nee. Vermenigvuldigen en delen zijn even belangrijk. Je rekent ze uit van links naar rechts, in de volgorde waarin ze staan. 8 : 2 × 4 = 4 × 4 = 16, en niet 8 : 8 = 1.
Gaat optellen voor aftrekken?
Nee. Ook optellen en aftrekken zijn even belangrijk: van links naar rechts. 10 − 4 + 3 = 6 + 3 = 9, en niet 10 − 7 = 3.
Wat betekent Meneer Van Dalen Wacht Op Antwoord?
Het is een oud ezelsbruggetje: Machtsverheffen, Vermenigvuldigen, Delen, Worteltrekken, Optellen, Aftrekken. Het is misleidend, want het suggereert dat keer vóór delen gaat en plus vóór min. Ook de haakjes ontbreken, en wortels horen bij de machten.
Hoeveel is 6 : 2(1 + 2)?
Volgens de gewone regels is 2(1 + 2) hetzelfde als 2 × (1 + 2). Dan krijg je 6 : 2 × 3 = 3 × 3 = 9. Over dit soort sommen wordt online veel gediscussieerd, omdat sommigen een 'onzichtbaar keer' voorrang geven. Schrijf daarom bij twijfel extra haakjes.
Ook handig
Bronnen
- SLO: rekenen-wiskunde in het primair onderwijs
- Referentiekader rekenen: domein Getallen (1F, 1S en 2F)
Laatst bijgewerkt: 21 november 2026